Zoeken
Enquête
Bent u bekend met een botmeting?
Ja
51%
Nee
49%
Totaal aantal stemmen: 91

PostHeaderIcon Problemen aan de prostaat

Het nut en de gevolgen van een vroegtijdig onderzoek.

In Nederland wordt jaarlijks bij 6000 mensen prostaatkanker vastgesteld. Het gehalte PSA (Prostaat Specifiek Antigeen) –een indicator voor prostaatkanker – wordt bepaald uit een bloedmonster. Om het nut van een vroegtijdige systematisch PSA screening na te gaan is meer onderzoek nodig. PSA is een enzym dat door de prostaat wordt aangemaakt.
Bij mannen met een verhoogd PSA wordt meestal een biopsie gedaan. Hiermee kan bij mannen zonder symptomen toch prostaatkanker in een zeer vroeg stadium worden ontdekt. Van zo’n vroege behandeling heeft men hogere verwachtingen dan uit de feiten valt op te maken.

Betrouwbaarheid van een PSA test

Er zijn veel vals-positieve uitslagen, dat betekent dat de test kanker uitwijst terwijl er geen kanker is. Ook zijn er valsnegatieve uitslagen, waarbij er wel kanker is, maar deze niet wordt vastgesteld. In de leeftijdsgroep boven de vijftig jaar hebben 15 op de 100 mannen een verhoogd PSA. Van hen zijn er twaalf vals-positief en hebben er slechts drie echt prostaatkanker. Welk meetresultaat is nu maatgevend? Meestal houden artsen de grens aan bij 4 nanogram per milliliter (ng/ml). Echter heeft maar liefst 25 procent van de mannen met prostaatkanker een lagere PSA waarde.

Er zijn vele vormen van prostaatkanker, snel dan wel langzaam groeiend en zeer levensbedreigend tot helemaal niet. Uit een PSA-waarde valt niet op te maken hoe snel de tumor groeit en of deze goed- dan wel kwaadaardig is.

Met de PSA screeningtest kan men geen prognose geven op vooruitzicht op overleving op de lange termijn of een slecht vooruitzicht.

Bij een positieve uitslag is het vervolgonderzoek meestal een biopsie, eveneens bepaald geen nauwkeurige procedure. Bij een biopsie wordt slechts 40 procent van degenen die later kanker krijgen, ontdekt.

Een verhoogde PSA-waarde kan door vele andere factoren komen, zoals:

  • een prostaatontsteking; goedaardige prostaatvergroting, een natuurlijk proces dat vaak optreedt als een man ouder wordt;
  • medicijnen voor de prostaat zoals het middel finasteride;
  • een niet-dodelijke vorm van prostaatkanker;
  • ejaculatie, waarna nog 48 uur de PSAwaarde verhoogd kan zijn;
  • elke lichamelijke inspanning, met name fietsen waarbij de prostaat ook fysiek gestimuleerd wordt tot een grotere productie van PSA.

Een veiliger toepassing van de PSA-bepaling

  • Zorg dat de test plaatsvindt voordat de grootte van de prostaat handmatig wordt bepaald via het rectum (rectaal toucher). Wanneer de prostaat fysiek wordt aangeraakt, kan hij gestimuleerd worden om meer PSA te produceren.
  • Laat het percentage vrij PSA bepalen. PSA kan vrij in de bloedbaan circuleren óf gebonden aan een eiwit. Vaak hebben mannen met prostaatkanker minder vrij PSA dan mannen zonder prostaatkanker.
  • Zie de PSA-bepaling slechts als onderdeel van een uitgebreider onderzoek naar prostaatkanker en zie een sterk verhoogd PSA dus enkel als een rood lampje dat aangeeft dat nader onderzoek nodig is.

Hoewel de test zelf geen kwaad kan, kunnen door een foute diagnose de raderen van de moderne kankerbehandeling in gang gezet worden. Die behandeling kan zeer schadelijk zo niet dodelijk zijn. Maar liefst één op de zes mannen krijgt de diagnose, terwijl er maar één op de 29 aan sterven. Een prostaatoperatie kan tot incontinentie en impotentie leiden. Van een hormonale behandeling kan de man borstontwikkeling en een verlaagd libido krijgen. De meerderheid van de mannen met een positieve uitslag na een biopsie krijgt uiteindelijk een radicale prostatectomie ook al hoeft dat meestal niet bij prostaatkanker in een vroeg stadium. Uit onderzoek blijkt dat al heeft iemand nog geen kanker in een gevorderd stadium kan bij een afname van de biopsie de nog intacte tumor beschadigd raken zodat hij gaat uitzaaien. In de meeste gevallen groeit een prostaattumor maar langzaam en duurt het jaren voordat hij problemen gaat veroorzaken (en nog langer voordat hij gaat uitzaaien buiten de prostaat). Slechts een klein percentage mannen heeft een sneller groeiende, agressievere vorm van deze kanker.

Bij een second opinion kunnen de volgende tests dienst doen:

  • De AMAS (anti-malignine antilichaam in serum) bloedtest van Oncolab in Amerika (www.amascancertest. com) meet het gehalte malignine, een bloedmolecule die verband houdt met maligne (kwaadaardige) transformatie van cellen. Hiervan is in meer dan 3000 dubbelblind gecontroleerde studies aangetoond dat het verhoogd is bij een inactieve kanker. Bij de eerste analyse is de test al 95 procent betrouwbaar en bij een herhaalde test tot 99 procent betrouwbaar voor aanwezigheid van enige vorm van kanker.
  • De vrije-PSA-test meet het percentage PSA dat niet aan eiwitten in het bloed is gebonden. Bij deze test zijn er minder vals-positieve uitslagen bij mensen die geen kanker hebben.
Voordelen Preventieve PSA screening Nadelen PSA screening
Een gevorderde vorm van prostaatkanker is niet meer te genezen PSA is niet alleen verhoogd bij prostaatkanker maar ook bij goedaardige aandoeningen.
Zonder preventief onderzoek zijn er slechts weinig mannen bij wie de ziekte tijdig ontdekt wordt, dat wil zeggen in een stadium waarin nog genezing mogelijk is. Prostaatkanker groeit traag en is vooral een ouderdomsziekte. Bij mannen van 70 jaar en ouder worden tot 30% prostaatkanker gevonden.
Een screening verbetert de mogelijkheden van vroegtijdige ontdekking Geen enkele studie heeft bewezen dat vroegtijdige opsporing de sterfte ten gevolge van prostaatkanker verbetert
Een éénmalige bepaling van PSA is al een vooruitgang maar opeenvolgende bepalingen zijn uiteraard beter Na wegname van de prostaat zijn tot 70% van de geopereerden impotent, 2 à 5% zijn incontinent. Ook na bestraling zijn er veel problemen
Het meeste baat hebben mensen met een levensverwachting van ten minste 10 à 15 jaar, dus tussen 50 en 65 jaar, en duidelijk minder boven de 70. Het hoge aantal vals negatieven (tot 30% hebben toch kanker) en omgekeerd vals positieven doet afbreuk aan PSA als waardevol screeningtest
Hoewel de PSA bepaling zeker heeft bijgedragen tot het ontdekken van meer prostaatkanker is het nog niet bewezen dat dit heeft geleid tot een vermindering in sterfte- en/of ziektecijfers.

Ref.: Het medisch dossier. Een uitgebreide literatuurlijst wordt op verzoek naar u toegestuurd. Stuur een email naar: info@ gezondheidswijzer.info.